1900 – RKZ Sint Jansstraat

Dat er in het Oude RKZ aan de Verlengde Hereweg sporen zijn van de vroegere ‘Rooms Katholieke Ziekenverpleging’ spreekt voor zich. Maar dat dit ook geldt voor het Schuitendiep ligt minder voor de hand. Daar bevindt zich namelijk het enige resterende gebouw van het Oudste RKZ. De overeenkomst tussen dit onderdeel van het Oudste RKZ en het Oude RKZ is dat ze beide zijn ontworpen door de Groningse katholieke architect Van Elmpt.sint jansstraat

Het initiatief tot een ‘Rooms Katholieke Ziekenverpleging’ wordt genomen door deken W.F.A. Elsen en pastoor M. Glaudemans. In april 1897 kunnen zij van de erven van Mr. Feith vijf panden kopen aan de Sint Jansstraat, Schoolstraat en het Schuitendiep. Het vinden van verplegend personeel heeft wat meer voeten in de aarde, maar in september van dat jaar slaagt Elsen er in zes zusters van de Tilburgse ‘Congregatie der Zusters van Liefde van O.L.V. Moeder van Bramhartigheid’ te strikken.

Op 28 januari 1898 gaat de ‘Instelling van Weldadigheid onder den naam van Onze Lieve Vrouwe Behoudenis der Kranken’, zoals het RKZ officieel heet, van start. Datzelfde jaar wordt er aan de Schoolstraat al een pand bijgekocht en achter bijgebouwd. Vier jaar later besluit het bestuur van de Rooms Katholieke Ziekenverpleging met algemene stemmen een bouwplan van de katholieke architect Van Elmpt aan te nemen. Hij heeft ter vervanging van de bebouwing aan het Schuitendiep een pand ontworpen voor ‘betalende patiënten, lijdende aan tijphus, wondroos en kroep’. Eind november is deze afdeling voor besmettelijke ziekten – ‘Sint Rochus’ – klaar en neemt het bestuur een kijkje.
De nieuwe ziekenhuisafdeling dreigt in 1916 alweer plaats te moeten maken. Eerst denkt het RKZ de ruimtenood op te lossen door nieuwbouw te plegen achter de huizen van de Sint Jansstraat en nu heeft het Van Elmpt een ontwerp laten maken voor een groot nieuw gebouw aan het Schuitendiep.
Pastoor Eppink is het niet eens met uitbreidingen op de oude locatie. Hij vindt het beter om in Helpman een geheel nieuw ziekenhuis te bouwen. Daar op de Hondsrug is volgens hem goedkoop te bouwen omdat geen fundering nodig is en het is met de tram maar tien minuten vanaf de Grote Markt. Aanvankelijk wil de meerderheid van het bestuur niets weten van verhuizing, maar in 1919 wordt er toch een terrein aan de Verlengde Hereweg gekocht.